Suy dinh dưỡng ở trẻ là gì? Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả nhất

 Suy dinh dưỡng ở trẻ luôn là một chủ đề nóng, được hầu hết các phụ huynh quan tâm. Đây là tình trạng cơ thể thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và quá trình tăng trưởng, phát triển của trẻ. Vậy suy dinh dưỡng ở trẻ là gì? Nguyên nhân, hậu quả và cách phòng ngừa tình trạng bệnh như thế nào? Mời các bạn cùng theo dõi bài viết sau đây. 

Suy dinh dưỡng ở trẻ là gì? 

Suy dinh dưỡng ở trẻ là bệnh rất phổ biến, thường gặp ở trẻ từ 6 – 24 tháng tuổi. Đây là tình trạng cơ thể trẻ bị thiết hụt dưỡng chất, thiếu hụt năng lượng dẫn đến thấp còi, nhẹ cân hơn so với các bạn đồng trang lứa. Những dưỡng chất đó có thể là vitamin, protein hay các khoáng chất khác. Suy dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe, thể chất mà nó còn tác động, ảnh hưởng xấu đến các hoạt động sống, sinh hoạt và học tập của trẻ. 

Suy dinh dưỡng ở trẻ được chia ra làm 3 thể khác nhau, cụ thể là: 

• Trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân: Trẻ bị suy dinh dưỡng sẽ khiến cân nặng bị thấp hơn so với mức tiêu chuẩn của trẻ cùng tuổi và giới tính. Thể nhẹ cân phản ánh tình trạng trẻ bị suy dinh dưỡng kéo dài và suy dinh dưỡng tại thời điểm đánh giá 
• Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi: Trẻ bị suy dinh dưỡng gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển, tình trạng này kéo dài khiến chiều cao của trẻ thấp hơn mức chiều cao tiêu chuẩn của một đứa trẻ cùng tuổi. Thể thấp còi phản ánh trẻ chậm phát triển kéo dài từ nhỏ, có thể từ giai đoạn đang ở bào thai do mẹ bị thiếu dinh dưỡng 
• Trẻ suy dinh dưỡng thể gầy còm: Chỉ số chiều cao, cân nặng của trẻ thấp hơn rất nhiều so với mức tiêu chuẩn của một đứa trẻ cùng tuổi và cùng giới tính. Thể này phản ánh tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng cấp tính do tình trạng trẻ không lên cân hoặc đang tụt cân.

Làm thế nào nhận biết trẻ bị suy dinh dưỡng? 

Để nhận biết được tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ, cha mẹ có thể theo dõi cân nặng của trẻ hàng tháng. Sau đó, căn cứ vào biểu đổ tăng trưởng tiêu chuẩn để đối chiếu với chiều cao cân nặng của bé: 

• Nếu trẻ tăng cân đều đặn, các chỉ số cân nặng, chiều cao đều đạt hoặc vượt mức tiêu chuẩn thì đó là dấu hiệu của một đứa trẻ phát triển khỏe mạnh 
• Còn nếu trẻ không tăng cân, thậm chí sụt ký, các chỉ số cân nặng và chiều cao đều thấp hơn so với mức tiêu chuẩn thì trẻ có nguy cơ cao đang bị suy dinh dưỡng. Lúc này, cha mẹ cần đưa bé đi khám để được làm các xét nghiệm chính xác, từ đó có biện pháp điều trị kịp thời. 

Nguyên nhân gây suy dinh dưỡng ở trẻ 

Suy dinh dưỡng ở trẻ xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do chế độ dinh dưỡng của trẻ và do những vấn đến dinh dưỡng trong quá trình mang thai của mẹ.  

Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ của mẹ khi mang thai 

Dinh dưỡng của mẹ trong quá trình mang thai có ảnh hưởng lớn để thể chất, sự phát triển của trẻ nhỏ. Nếu khi mang thai, cơ thể mẹ không được bổ sung đầy đủ các dưỡng chất như: chất đường bột, chất béo, vitamin và các khoáng chất khác có thể sẽ khiến trẻ bị suy dinh dưỡng ngay từ trong bào thai. 

Trẻ thiếu dinh dưỡng trong giai đoạn bú mẹ và ăn dặm bổ sung 

Việc cho trẻ bú mẹ trực tiếp trong những năm tháng đầu đời có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ. Theo các chuyên gia, bé nên bú sữa mẹ hoàn toàn, ít nhất là 6 tháng sau sinh bởi nó đem lại rất nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. 

Tuy nhiên, một số mẹ không có đủ sữa hay sữa không đủ chất nên phải bổ sung thêm sữa ngoài để đáp ứng nhu cầu của trẻ. Việc này khiến trẻ không được nhận đầy đủ các kháng thể từ sữa mẹ. Đến giai đoạn ăn dặm, cha mẹ lại mắc sai lầm trong việc cho trẻ ăn dặm như: 

• Cho trẻ ăn dặm quá sớm khi hệ tiêu hóa còn chưa hoàn thiện 

• Lượng thức ăn được nạp vào cơ thể mỗi ngày không đáp ứng đủ nhu cầu năng lượng của trẻ 
• Cho trẻ ăn kiêng khi mắc bệnh 

Đây là nguyên nhân khiến hệ miễn dịch của trẻ suy yếu, nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn khiến trẻ biếng ăn. Khả năng hấp thu các dưỡng chất cũng thấp hơn. Tình trạng này kéo dài sẽ khiến trẻ suy dinh dưỡng. 

Sai lầm trong cách nuôi con của cha mẹ 

Trẻ bị suy dinh dưỡng còn xuất phát từ chính những sai lầm trong quá trình nuôi và chăm con của cha mẹ: 

• Bữa ăn của trẻ không được đảm bảo cung cấp đủ 4 nhóm chất: chất đường bột, chất đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất 
• Cho trẻ ăn một loại thực phẩm quá nhiều hoặc quá ít 
• Tiêm phòng không đầy đủ hoặc không đúng thời điểm khiến hệ miễn dịch suy giảm, nguy cơ nhiễm bệnh cao. Khi bị bệnh, trẻ sẽ phải sử dụng nhiều loại thuốc kháng sinh gây mất cân bằng hệ vi sinh, làm giảm khả năng hấp thu dưỡng chất khiến cơ thể bị suy dinh dưỡng. 

Hậu quả của suy dinh dưỡng ở trẻ 

Trẻ bị suy dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển tinh thần, trí tuệ của trẻ. Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể bị thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết. Khi cơ thể thiếu hụt dưỡng chất sẽ khiến hệ miễn dịch bị suy yếu, tăng nguy cơ nhiễm bệnh, đặc biệt là các bệnh về đường hô hấp. Ngoài ra, suy dinh dưỡng ở trẻ còn làm cản trở quá trình phát triển của các cơ quan bộ phận trên cơ thể, khiến trẻ có chiều cao, cân nặng thấp hơn so với bạn bè đồng trang lứa. Bên cạnh đó, những đứa trẻ bị suy dinh dưỡng thường bị giảm khả năng phát triển trí não. Trẻ sẽ trở nên chậm chạp, khả năng học hỏi và tiêp thu kém hơn, gây ảnh hưởng đến việc học tập và làm việc về sau này. 

Các biện pháp ngăn ngừa suy dinh dưỡng ở trẻ 

Để phòng ngừa suy dinh dưỡng ở trẻ, cha mẹ có thể áp dụng một trong những phương pháp được các chuyên gia khuyên làm dưới đây: 

• Cho trẻ bú sữa mẹ hoàn toàn ngay sau khi sinh, kéo dài ít nhất khi trẻ tròn 6 tháng tuổi. Trong trường hợp sữa mẹ không đủ, mẹ cần bổ sung thêm sữa công thức có đầy đủ dưỡng chất để đáp ứng nhu cầu ăn của trẻ 
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý, khoa học: Thời điểm tốt nhất để cho trẻ tập ăn dặm là khi trẻ được 6 tháng tuổi. Một bữa ăn của trẻ cần đảm bảo cung cấp đủ 4 nhóm chất: đường bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất. Nên ưu tiên chọn những loại thực phẩm tươi ngon, nấu chín thật kỹ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của trẻ 

• Theo dõi chiều cao và cân nặng của trẻ thường xuyên theo biểu đồ tăng trưởng để có thể phát hiện sớm tình trạng suy dinh dưỡng, từ đó có phương pháp điều trị kịp thời 
• Tuyệt đối không lạm dụng kháng sinh khi trẻ bị nhiễm bệnh, khi dùng phải tham khảo kỹ ý kiến bác sỹ 
• Tiêm vắc xin và tẩy giun đầy đủ, theo đúng định kỳ 

Tổng kết 

Suy dinh dưỡng ở trẻ là tình trạng bệnh thường gặp ở rất nhiều trẻ hiện nay. Cha mẹ không cần quá lo lắng, bệnh hoàn toàn có thể điều trị thông qua chế độ ăn uống và tập luyện. Cha mẹ cần theo dõi chiều cao, cân nặng của bé hoặc cho đi khám dinh dưỡng thường xuyên để xác định tình trạng bệnh, từ đó có hướng điều trị kịp thời. Hãy theo dõi Gadacal để biết thêm nhiều thông tin hữu ích nhé.